Ani Kalp Durması nedir?
Ani kalp durması kalbin, beyin ve vücudun ihtiyaç duyduğu kanı pompalayamaz hale gelmesidir. Bu durum çoğunlukla kalbin elektriksel sistmindeki bir bozukluk olan ventriküler fibrilasyon nedeniyle gerçekleşir. Bu durumda beyin ve vücudun diğer kısımlarına kan akışı durur ve kişi bir anda yere yığılır. Bu durumda kişiyi hayata döndürebilmek için derhal elektroşok verilmesi ve temel yaşam desteği uygulanması gerekir.

Ani kalp durması ve kalp krizi arasındaki fark nedir?
Kalp krizi, koroner arterlerden birinin ani şekilde bir kan pıhtısı ile tıkanması sonucu gerçekleşir. Bunun sonucunda kalbin o damar tarafından beslenen bölümündeki kas hücreleri, tıkanıklık bir kaç saat içinde açılmaz ise ölür. Kalp krizi geçiren kişiler genellikle göğüs bölgesinde ağrı ya da sıkışma gibi belirtiler hissederler ve çoğu zaman bilinçleri kapanmaz. Kalp krizi geçiren çoğu kişi bunu atlatmayı başarır. Ancak bazı durumda kalp krizi ani kalp durmasına neden olur. Bu durumda anında müdahale olmazsa kişi kurtarılamaz. Kalp krizi, ani kalp durmasının nedenlerinden biridir, ani kalp durmasının başka nedenleri de vardır.

Kimler ani kalp durması geçirebilir?
Her yaşta ve cinsiyette kişi ve hatta sağlıklı görünen herhangi biri ani kalp durması ile karşı karşıya kalabilir. Çoğu zaman önceden tanı konulamaz ve önlem alınamaz.

Ani kalp durması konusunda kimler daha fazla risk altındadır?
Ani kalp durması genellikle sağlıklı görünen ve herhangi bir geçmiş rahatsızlığı bulunmayan kişilerde görülmektedir. Bu kişiler için ani kalp durması, bir kalp sorununun ilk belirtisi olmaktadır. Ancak bazı kişiler ani kalp durması geçirme konusunda daha fazla risk taşımaktadır. Başlıca risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:

• Önceden geçirilen bir kalp krizi
• Koroner damarlarda ilgili rahatsızlıklar
• Yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kolesterol gibi hastalıklar,
• Sigara kullanımı
• Kalp hastalıklarına genetik yatkınlık
• Bilinmeyen nedenle gerçekleşen kalp ritmi bozuklukları
• Bilinmeyen nedenden ötürü bayılma
• Düşük ejeksiyon fraksiyonu (EF) (<%35)

Ejeksiyon Fraksiyonu (EF) nedir?
Ejeksiyon fraksiyonu, kalbin her atımı ile birlikte damarlardan ne kadar kan pompalandığına dair bir ölçümdür. Sağlıklı bir kalp, her atışla birlikte içindeki kanın %55'inden fazlasını vücuda pompalar.

Ani kalp durması nasıl tedavi edilir?
Ani kalp durması çoğu durumda, özellikle de ventriküler fibrilasyon adı verilen ritim bozukluğuna bağlı gerçekleştiği durumlarda tedavi edilebilir bir durumdur. Anında müdahale edilerek elektroşok verilmesi ve temel yaşam desteği (suni solunum ve kalp masajı) uygulanması gereklidir. Tedavinin başarı şansının yüksek olması için ilk bir kaç dakika içinde müdahale edilmesi hayati önem taşır. En hızlı tıbbi yardımın bile bu süre içinde yetişmesi mümkün olmayabilmektedir. İşte bu yüzden o an olay yerinde bulunan kişilerin hızlı müdahalesi ve ortamda bir otomatik eksternal defibrilatör bulunması son derece önemlidir.

İlk müdahale sonrası tedavi ise tıbbi personel tarafından gerçekleştirilecek ilaç tedavisi ve ileri kardiyak yaşam desteği tekniklerini içerir. Ani kalp durması geçirip kurtulan kişiler kapsamlı bir muayene için hemen harekete geçmelidir.

Ani kalp durması nasıl önlenebilir?
Sağlıklı bir yaşam şekli, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, kilo kontrolü ve sigaradan uzak durmak ani kalp durmasının önlenmesine yardımcı olur. Tansiyon, kolesterol ve kalp şekeri seviyelerinin düzenli izlenmesi de önemlidir. Tespit edilen kalp ritmi bozuklukları kalp pili tedavisi gibi çeşitli yöntemlerle tedavi edilebilir.

Ani kalp durması için ne kadar zaman var?
Ani kalp durması geçiren kişinin yaşama döndürülebilmesi için sadece bir kaç dakikalık zaman bulunmaktadır. Çünkü hastanın yaşama dönme şansı geçen her dakika ile birlikte yaklaşık %10 azalır.

Temel yaşam desteği biliyorum, yetmez mi?
Amerikan Sağlık Birliği (American Heart Association)'ne göre ani kalp durmasının tek etkili tedavisi elektroşok verilmesidir. Temel yaşam desteği (kalp masajı ve suni solunum), beyin hasarını en aza indirmek için geçici süreliğine vücuda oksijenli kan pompalamak için yapılır; ani kalp durması için bir tedavi değildir.

Otomatik eksternal defibrilatör (OED) nedir?
Otomatik eksternal defibrilatörler, kalp ritmini otomatik olarak analiz eden ve gerektiği durumda kullanıcıya şok öneren cihazlardır. OED'ler kullanımı son derece güvenli cihazlardır, çünkü ölümcül kalp ritmi bozukluğu olmayan bir kişiye şok uygulamazlar. Bu cihazları kullanmak için tıp personeli olmak gerekmez. Temel yaşam desteği ve OED kullanım eğitimi almış her kişi tarafından rahatlıkla ve güvenle kullanılabilirler.

OED'ler nasıl çalışır?
OED'nin içindeki bir bilgisayar, hastanın kalp ritmini analiz eder. Cihaz bu analiz sonucu elektroşok gerekip gerekmediğine karar verir. Hastanın göğsüne yapıştırılmış olan elektrotlar ile şok verilir. Verilen elektroşok kalp kaslarının hepsinin aynı anda kasılarak birlikte çalışmasını, ve böylece de kalp ritminin normale dönmesini saplamayı amaçlar.

Amerikan Sağlık Birliği (The American Heart Association) OED'ler hakkında ne söylüyor?
Amerikan Sağlık Briliği, alışveriş merkezleri, iş merkezleri, havaalanları, kamu binaları, metro istasyonları, okullar gibi kalabalık mekanlarda OED bulundurulmasını önemle tavsiye etmektedir. Ayrıca polis, itfaiye araçları ve tüm kurtarma araçlarına bir OED bulunması gerektiğini savunmaktadır.

OED'lere neden ihtiyaç duyuyoruz? Ambulans çağırmak yeterli olmaz mı?
Ambulansın ani kalp durması geçiren bir hastaya zamanında ulaşması çoğu zaman mümkün değildir. Bu durum kalabalık mekanlar, çok katlı binalar ve büyük tesislerde daha da zorlaşır. Bir çok ülkede ambulansların vakaya ulaşma süreleri ortalama 8-13 dakika arasındadır ve bu durumda en çabuk ulaşan ambulansın bile vakaya zamanında yetişebilme şansı düşük olmaktadır. Trafiğin yanı sıra bina içinde asansörde vb. kaybedilen zaman da bu süreye eklenince hastaya zamanında ulaşmak neredeyse imkansız hale gelmektedir.

Erken defibrilasyon yapılmadığı durumlarda ani kalp durması geçiren 100 kişiden sadece 5'i yaşayabilmektedir. Bu nedenle kalabalık yerlerde bulundurulacak bir OED bir çok hayat kurtarabilir.

OED'ler nereye yerleştirilmeli?
OED'ler, Amerikan Kalp Birliği tarafından tavsiye edilen müdahale süresi olan 3-5 dakika içinde müdahaleyi mümkün kılacak noktalara yerleştirilmelidir. Bulundukları yer kolay ulaşılabilir ve rahat görülebilir şekilde olmalıdır.

OED'ler ile ambulans ve hastanelerde kullanılan normal defibrilatörler arasındaki fark nedir?
Hastanelerde ve ambulanslarda bulunan defibrilatörler, tıbbi personel tarafından kullanılmak için üretilmiş cihazlardır. OED'leri kullanmak için ise tıp personeli olmak gerekmez. Hastanelerdeki defibrilatörlerde hastaya şok verilip verilmem kararını kullanıcı verir. OED'ler ise bu kararı kendileri veren otomatik cihazlardır.

CardiAid nedir?
CardiAid, ani kalp durması vakalarında hastayı yaşama döndürebilecek elektroşokun olay yerinde ve ilk bir kaç dakika içinde verilebilmesi amacıyla geliştirilmiş bir otomatik eksternal defibrilatör (OED), yani taşınabilir kalp şok cihazıdır.

CardiAid'i kimler kullanabilir?
CardiAid'i kullanabilmek için tıbbi eğitim almış olmak gerekmez. Temel yaşam desteği (kalp masajı ve suni solunum) ile OED kullanımı eğitimi almış her kişi CardiAid'i kolayca ve güvenle kullanabilir.

CardiAid nasıl çalışır?
Cihazının kapağı açılır. Cihaza bağlı iki elektrot poşetinden çıkarılarak, görsel yönlendirmelerde tarif edildiği şekilde hastanın göğsüne yerleştirilir. Elektrotların yerleştirilmesinden sonra cihaz kalp ritmini otomatik olarak analiz eder. Şoku gerekli görürse, şok hazırlar. Sesli ve görsel yönlendirmeler ile hastanın hayatını kurtarıcı yardımın yapılmasını sağlar. Şok gerekmemesi durumunda ise, görsel ve sesli yönlendirmeler ile ilk yardım desteğinin yapılmasına olanak verir.

Tıbbi eğitimi olmayan bir kişi CardiAid'i kullanırken hata yapabilir mi?
CardiAid, Temel Yaşam Desteği (kalp masajı ve suni solunum) ile OED kullanım eğitimi almış herkes tarafından kolayca ve güvenle kullanılabilir. Kullanılması için tıbbi eğitim almış olmak gerekmez. Kullanıcıyı son derece açık sesli ve görsel komutlarla yönlendirir. Şok gerekip gerekmediğine cihaz karar verir ve şok önerilmediği durumda kullancıının şok uygulaması mümkün değildir. Kullanıcının hiçbir inisiyatif alması gerekmediği için hata yapması da söz konusu değildir.

CardiAid hastaya ait bilgi kaydediyor mu?
Evet, CardiAid kullanımı sırasında şu bilgileri kaydeder:

• Kullanıldığı tarih ve kullanım süresi
• Hastanın EKG grafiği
• Verilen şokların sayısı ve her şokun verildiği zaman

CardiAid'i kullandıktan sonra ne yapmalıyım?
CardiAid kullanıldıktan sonra derhal yetkili servisle bağlantıya geçilmelidir.